Zalewski | Karłowicz | Bruckner Koncert symfoniczny
IV Symfonia Es-dur „Romantyczna” Antona Brucknera to jedno z jego najbardziej cenionych dzieł. Jej pierwsza wersja powstała w 1874 roku, ale przez kilkanaście lat była przez kompozytora wielokrotnie przerabiana – zwłaszcza jej dwie ostatnie części. Premierę w 1881 roku (zagrano drugą wersję dzieła) w Wiedniu poprowadził Hans Richter i – czego autor doświadczał raczej rzadko – zakończyła się ona sukcesem. Wersja trzecia była pierwszą symfonią, opublikowaną (1888) za życia autora. Sam tytuł „Romantyczna” pochodzi od twórcy i odwołuje się do średniowiecznego imaginarium, sugerowanego wycofanym ostatecznie programem, który mówił o poranku nad dawnym miastem, rycerzach ruszających w drogę, scenach myśliwskich i obrazach natury. Symfonia składa się z czterech części: I – z ikonicznym solo rogu zapowiadającym świt, II – liryczne i elegijne Andante, III – pełne energii „myśliwskie” scherzo z idyllicznym triem oraz IV – imponujący symfonicznym rozmachem, konkludujący finał, zawsze szczególnie dla Brucknera ważny. Czerpiąc z tradycji Beethovena i Wagnera, kompozytor tworzy tu muzykę o monumentalnej formie, mistycznym klimacie i silnym napięciu emocjonalnym.
Ignacy Zalewski to jeden z najbardziej utalentowanych polskich kompozytorów młodego pokolenia. Jest Prorektorem ds. nauki Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, gdzie prowadzi też klasę kompozycji od 2021 roku; pełni funkcję sekretarza generalnego Związku Kompozytorów Polskich. Jego III Symfonia Podziemne ptaki to kameralne, przejmujące w wyrazie dzieło, poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – akcji NKWD z lipca 1945 r., podczas której aresztowano tysiące osób z Podlasia i Suwalszczyzny, a setki zamordowano. Inspiracją dla utworu i jego tytułu były wiersze Erazma Stefanowskiego z tomu Lipcowe anioły, wykorzystane w pierwotnej wersji, prawykonanej 12 lipca 2022 z udziałem Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus pod dyrekcją Marka Wroniszewskiego. Podczas marcowego koncertu zabrzmi nowa, czysto instrumentalna wersja.
Marzeniem Mieczysława Karłowicza była kariera wirtuoza skrzypiec, ostatecznie jednak skłonił się ku wyborze drogi kompozytora. Dobre przygotowanie wiolinistyczne okazało się bardzo pomocne w kompozytorskiej działalności, a jego najpiękniejszym plonem jest Koncert skrzypcowy A-dur. Premierę (wraz z Symfonią Odrodzenie) miał w Berlinie, gdzie autor studiował, 21 marca 1903 r. pod batutą kompozytora, z udziałem sławnego Stanisława Barcewicza jako solisty i doskonałego zespołu Filharmoników Berlińskich. To trudne zadanie wypadło pomyślnie, zachwycając publiczność i krytyków. Młodzieńcze dzieło, brawurowe, choć jeszcze nieco „akademickie” i zachowawcze w formie (w niektórych pomysłach harmonicznych zdradzające już jednak dojrzały, w pełni indywidualny styl późniejszych wielkich poematów symfonicznych), stało się jedną z najważniejszych pozycji polskiej literatury skrzypcowej. Wykona je Konstanty Andrzej Kulka – jeden z najwybitniejszych polskich skrzypków, który stał się prawdziwą legendą wiolinistyki dzięki tysiącom koncertów i recitali wykonywanych na najważniejszych estradach Europy, obu Ameryk i Azji, współpracy z najbardziej cenionymi orkiestrami i dyrygentami, licznym nagraniom dokumentującym jego kunszt, a także wieloletniej działalności pedagogicznej, dzięki której ukształtował kolejne pokolenia polskich skrzypków. Koncert Karłowicza wykonywał wielokrotnie i utrwalił na swojej pierwszej płycie CD w 1988 r.; zarejestrował go jeszcze kilkakrotnie, a jedno z nagrań tego dzieła otrzymało nagrodę Fryderyk 2001. Koncert poprowadzi Wojciech Rodek, dyrektor Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus.