Jubileuszowy koncert z okazji 80-lecia istnienia Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie Koncert Symfoniczny
Wstępne idee II Symfonii Gustava Mahlera rodziły się już w czasie ukończenia i premiery Pierwszej, jednak na swe prawykonanie (1895) dzieło czekało aż sześć lat. W tym okresie jego koncepcja dojrzewała i ulegała istotnym przemianom. Jednym z ważnych impulsów była lektura niemieckiego przekładu Dziadów Adama Mickiewicza (Siegfried Lipiner), która zainspirowała utwór Totenfeier, pomyślany początkowo jako poemat symfoniczny, a później – w nowej wersji – włączony jako pierwsza część symfonii. O jej ostatecznym kształcie przesądziło zetknięcie z wierszem Friedricha Klopstocka Die Auferstehung („Zmartwychwstanie”), wykonanym podczas uroczystości żałobnych wielkiego dyrygenta Hansa von Bülowa.
Prosta, żarliwa, a zarazem niezwykle sugestywna wizja powstania z martwych poruszyła wrażliwego kompozytora, przeżywającego śmierć swego mentora, i skłoniła go do głębokiej refleksji eschatologicznej. Jej wyrazem stał się rozbudowany, wokalny finał symfonii, dopełniony własnymi tekstami Mahlera oraz refleksyjną pieśnią Urlicht z antologii niemieckiej poezji ludowej Des Knaben Wunderhorn, która okazała się niezwykle inspirująca dla wielu twórców. Autor ostatecznie wycofał towarzyszący pierwotnie dziełu program literacki, jednak wobec przemawiającego słowem finału sens poprzedzających części pozostaje czytelny także bez niego. To muzyczna metafora życia – jego radości i trosk, momentów wzniosłych i trywialnych. Sukces tej symfonii uskrzydlił kompozytora i przesądził o jego drodze jako symfonika – jednego z najoryginalniejszych w dziejach tego gatunku.
W partiach solowych wystąpią dwie znakomite śpiewaczki: Magdalena Stefaniak – sopran oraz Ewa Marciniec – alt. Obie mają w dorobku kreacje eksponowanych, często tytułowych ról operowego kanonu na najważniejszych scenach w Polsce i za granicą, a także liczne, wysoko oceniane wykonania repertuaru oratoryjno-kantatowego. Wyjątkowo rozbudowaną w tym dziele partię chóru wykonają połączone zespoły olsztyńskie (aż osiem – a to warmińskie miasto słynie z wyjątkowo silnych tradycji chóralnych), a także Chór Akademicki Uniwersytetu Warszawskiego i Chór Kameralny Akademii Muzycznej w Łodzi. Całość poprowadzi pochodzący z Armenii Alexandr Iradyan, od 2024 roku dyrektor artystyczny Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie. Studiował – również kompozycję i fortepian – w Erewaniu, Brukseli i Berlinie, gdzie jest dziś wykładowcą dyrygentury oraz dyrektorem artystycznym Sonoris Orchestra Berlin. Pełni także funkcję dyrygenta gościnnego Narodowej Orkiestry Kameralnej Armenii i regularnie występuje z zespołami wielu krajów, zdobywając uznanie publiczności i krytyki. Będzie to jego kolejne spotkanie z naszą Orkiestrą.
