Maksymiuk | Schumann
Koncert symfoniczny
Za dyrygenckim pulpitem naszego drugiego koncertu w 2026 roku stanie Maestro Jerzy Maksymiuk. Każde spotkanie z tą charyzmatyczną postacią jest dla nas bardzo ważne i niezapomniane! Już pół wieku temu rozkochał w sobie melomanów, prowadząc brawurowo Polskę Orkiestra Kameralną, a to przecież było tylko jedno z pól jego przebogatej aktywności. Dyrygował i dyryguje wieloma zespołami w kraju i za granicą, wszędzie budząc podziw dla swej niespożytej, zdumiewającej energii, która zdaje się promieniować na wszystkich muzyków i udzielać się słuchaczom.
II Symfonia C-dur op. 61 (1846) Roberta Schumanna powstała w jednym z najtrudniejszych momentów życia twórcy, naznaczonym chorobą i wewnętrznym kryzysem – a jednak brzmi jak opowieść o afirmacji siły ducha i przezwyciężaniu cierpienia. Kompozytor stworzył dzieło łączące klasyczną formę z głęboką, uduchowioną ekspresją. Czteroczęściowy cykl otwiera quasi-chorałowa introdukcja, której motto powraca w dalszym toku, spajając całą formę. Pełne rozmachu scherzo kontrastuje ze skupionym Adagio w c-moll – emocjonalnym centrum dzieła – a finał zamyka całość w świetlistej tonacji C-dur, rekapitulując wcześniejsze motywy. Utwór uchodzi za jedno z najbardziej zwartych, „beethovenowskich” i zarazem najbardziej osobistych osiągnięć symfonicznych Schumanna. Od premiery w Gewandhausie pod dyrekcją Mendelssohna utwór ceniony jest za piękno swych tematów, fakturalne bogactwo i przejrzystość konstrukcji.
Schumann dawał najpełniejszy wyraz swej romantycznej wyobraźni w miniaturach fortepianowych i pieśniach, ale ważne miejsce w jego dorobku zajmują też cztery symfonie i trzy koncerty. Koncert wiolonczelowy a-moll, zaprezentowany publicznie dopiero w 1860, 10 lat po skomponowaniu i 4 lata po śmierci autora, zaskoczył słuchaczy śmiałą formą, intensywną ekspresją i odejściem od konwencji wirtuozowskiego popisu. Schumann, planując pierwotnie tytuł Konzertstück, celowo polemizował z klasycznym modelem, zmieniając jego proporcje i wzmacniając cykliczną jedność. Docenione z czasem, dzieło to wciąż jednak pozostaje mniej znane niż inne romantyczne koncerty na ten instrument. Jego wykonawcą będzie Bartosz Koziak – określany mianem wizjonera i poety wiolonczeli, zachwyca swymi interpretacjami i śmiałymi wyborami repertuarowymi. Ceniony przez Krzysztofa Pendereckiego, nagrywał pod batutą kompozytora, dokonał tez prawykonań dzieł czołowych twórców współczesnych. Laureat prestiżowych konkursów, koncertuje w najważniejszych salach Europy i ma na koncie bogatą, wielokrotnie nagradzaną dyskografię.
Liście gdzieniegdzie spadające (2011) to nastrojowe dzieło Jerzego Maksymiuka na orkiestrę kameralną i fortepian (Maestro sam wykonuje partię solową). Łączy elegijny nastrój z subtelną impresyjnością. Statyczny, tajemniczy początek prowadzi do bardziej niespokojnego środkowego epizodu, by w finale zgasnąć w ciszy, z której wyłaniają się solowe smyczki. Autor tak go komentował („Tygodnik Powszechny”, rozmowa z Pawłem Piaseckim, 2016): „Sytuacja się nieco zmienia, gdy sam piszę; rzadko to się zdarza, ale np. tytuł Liście gdzieniegdzie spadające przywołuje konkretną sytuację. Człowiek zamyślony siada na ławce i oddala się od wszystkiego. Liście zaczynają spadać i jego zamyślenie zaczyna mieć kolor tej jesieni. Coś się skończyło, coś się zaczyna (...) faktycznie posługuję się konkretnymi obrazami, ale mają one szerszy, metaforyczny sens”.
Więcej: Kalendarz
Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
