Korngold | Brahms | Sibelius - Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus

Symfoniczne światy dla wszystkich to projekt, który otwiera przestrzeń muzyki klasycznej dla każdego – niezależnie od miejsca, czasu czy możliwości uczestnictwa na żywo. Dzięki transmisjom online koncerty symfoniczne stają się dostępne szerokiemu gronu odbiorców, pozwalając zanurzyć się w brzmieniu orkiestry i doświadczyć piękna muzyki na najwyższym poziomie. Projekt podkreśla ideę dostępności sztuki jako wspólnego dobra i zaproszenia do świata dźwięków, emocji i wyobraźni.

Trzy kompozycje koncertu ukazują późne oblicza stylu neoromantycznego z jego bogatą ekspresją – elegijne, nostalgiczne barwy i nastroje dzieł Brahmsa i Sibeliusa zostaną skonfrontowane z pełną młodzieńczego entuzjazmu muzyką nastoletniego geniusza, Ericha Wolfganga Korngolda, który wkrótce stać się miał gwiazdą, chociaż jego sława nie miała okazać się trwała.

Johannes Brahms skomponował swój Koncert podwójny a-moll w 1887 roku jako ostatnie wielkie dzieło orkiestrowe i osobisty gest pojednania z legendarnym skrzypkiem Josephem Joachimem. Cieniem na ich relacje położyły się pewne konflikty, a koncert – z udziałem Joachima i wiolonczelisty Roberta Hausmanna – stał się symbolem odnowionej przyjaźni. Dzieło po premierze w Kolonii przyjęto dość chłodno, z czasem doceniono za emocjonalną głębię i szczególny, nostalgiczny i melancholijny koloryt. Nie jest to wirtuozowski popis, lecz rozmowa dwóch instrumentów, w której Brahms ukazuje swój dojrzały, skupiony styl – raczej introspekcję niż dramat. Koncert uznawany jest za artystyczny epilog symfonicznego dorobku autora. W partiach solowych zaprezentują się znakomite wirtuozki: skrzypaczka Karolina Nowotczyńska – koncertmistrzyni i dyrektor Elbląskiej Orkiestry Kameralnej oraz Palina Horbach – koncertmistrzyni wiolonczel naszej Orkiestry.

I Symfonia fińskiego kompozytora Jeana Sibeliusa nie jest natomiast prologiem jego symfonicznej twórczości – miał już bowiem za sobą premiery kilku budzących uznanie poematów symfonicznych. Ukończył ją w 1899 roku w Helsinkach, w okresie rosnących napięć politycznych w Finlandii pod panowaniem rosyjskim. Utwór był pierwszym krokiem ku niezależnemu językowi symfonicznemu kompozytora, późniejszego mistrza tej formy. Choć krytycy doszukiwali się w nim wpływów Czajkowskiego, już wtedy dostrzegano rozkwit własnego idiomu 35-letniego twórcy: gęstego, surowego, pełnego dramatyzmu. Rewizja z 1900 roku, wykonana podczas europejskiego tournée fińskiej orkiestry, przyniosła mu międzynarodowy rozgłos. Symfonia stała się muzycznym symbolem budzącej się fińskiej tożsamości – nie przez cytaty muzyki tradycyjnej, lecz przez swoiście „północny” ton łączący heroizm i dumę, ale też nostalgię i melancholię.

Najmłodszy z tej trójki twórców, Erich Wolfgang Korngold, miał zaledwie trzynaście lat, gdy w 1910 roku w wiedeńskiej Hofoper pokazano jego balet-pantomimę Der Schneemann w orkiestracji jego nauczyciela, Alexandra Zemlinsky’ego. Utwór wzbudził zachwyt, a młodego kompozytora ogłoszono cudownym dzieckiem (nawet „Mozartem XX wieku”); sukces ten rozpoczął jego błyskotliwą karierę. Ta lekka, baśniowa historia o ożywionym bałwanku stała się zapowiedzią późniejszego, pełnego liryzmu i teatralnego blasku stylu Korngolda, jednego z ostatnich romantyków XX wieku, pamiętanego zwłaszcza jako twórca muzyki filmowej (dwa Oscary).

Koncert poprowadzi Mirian Khukhunaishvili, gruziński dyrygent rozwijający międzynarodową karierę. Współzałożyciel i dyrektor Tbilisi Youth Orchestra. Wybitny kapelmistrz Christoph Eschenbach uhonorował go prestiżową Ringmann-Jaross Award. Dyrygował licznymi orkiestrami z różnych krajów świata, bywał też częstym gościem w Polsce (w 2020 roku uzyskał stopień doktora dyrygentury w Akademii Muzycznej w Krakowie), a od września 2025 jest dyrektorem muzycznym Opery Wrocławskiej.

Więcej: Kalendarz

Transmisja koncertu na kanale Youtube oraz na stronie www.sinfoniaiuventus.pl

Przedsięwzięcie jest realizowane z dofinansowaniem w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) dla kultury 2025.

Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.